Malzemenin korunumu yasas\u0131,<\/strong> kimyasal reaksiyonun reaktanlar\u0131n\u0131n k\u00fctlesinin, i\u00e7lerinde elde edilen k\u00fctleye e\u015fit oldu\u011funu belirtir. \u00fcr\u00fcnler.<\/p>\n Maddenin korunumu yasas\u0131 ayn\u0131 zamanda k\u00fctlenin korunumu yasas\u0131<\/strong> veya Lomonossov-Lavoisier yasas\u0131<\/strong> olarak da bilinir.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla maddenin korunumu yasas\u0131, k\u00fctlenin yarat\u0131lamayaca\u011f\u0131 veya yok edilemeyece\u011fi, ancak d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilece\u011fi anlam\u0131na gelir. \u00d6rne\u011fin, iki farkl\u0131 A ve B molek\u00fcl\u00fc kimyasal olarak reaksiyona girerek C ve D molek\u00fclleri haline gelebilir, ancak A ve B reaktanlar\u0131n\u0131n k\u00fctlelerinin toplam\u0131, C art\u0131 D \u00fcr\u00fcnlerinin toplam k\u00fctlesine e\u015fde\u011fer olacakt\u0131r.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla maddenin korunumu kanunu, enerjinin yarat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya yok edilmedi\u011fini, sadece d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eden enerjinin korunumu kanununa benzer. <\/p>\n Maddenin korunumu yasas\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu bilimsel yasan\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00f6rnekleri a\u015fa\u011f\u0131da sunulmaktad\u0131r.<\/p>\n Yanma reaksiyonu, normalde karbon ve hidrojenden olu\u015fan bir malzemenin oksijenle reaksiyona girerek karbondioksit ve su olu\u015fturdu\u011fu ekzotermik bir kimyasal reaksiyondur.<\/p>\n \u00d6rnek olarak propan\u0131n yanma reaksiyonu a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n \n G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi bu \u00f6rnekte maddenin korunumu yasas\u0131na uyulmu\u015ftur \u00e7\u00fcnk\u00fc karbon (C), hidrojen (H) ve oksijen (O) molek\u00fcllerinin say\u0131s\u0131 reaktantlar ve \u00fcr\u00fcnlerde ayn\u0131d\u0131r. Bu, kimyasal reaksiyonda reaktanlar\u0131n k\u00fctlesinin \u00fcr\u00fcnlerin k\u00fctlesine e\u015fde\u011fer oldu\u011fu anlam\u0131na gelir.<\/p>\n Oksidasyon reaksiyonu, oksijenin yeni maddeler elde etmek i\u00e7in m\u00fcdahale etti\u011fi kimyasal bir reaksiyondur.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin al\u00fcminyumun oksidasyon reaksiyonu \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n \n Tepkimeye girenlerde 4 al\u00fcminyum atomu ve 6 oksijen atomu (3\u00d72=6) vard\u0131r ve \u00fcr\u00fcnlerde 2 molek\u00fcl Al 2<\/sub> O 3<\/sub> bulunur, bu da 4 al\u00fcminyum atomu (2\u00d72 =4) oldu\u011funu ve 6 oksijen atomu (2 \u00d7 3 = 6). Dolay\u0131s\u0131yla tepkimeye girenlerde ve tepkime \u00fcr\u00fcnlerinde ayn\u0131 madde vard\u0131r; sonu\u00e7 olarak maddenin korunumu yasas\u0131 do\u011frulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Hidroflorik asidin kimyasal reaksiyonu, maddenin korunumu yasas\u0131n\u0131 g\u00f6stermede \u00e7ok faydal\u0131d\u0131r. Bu reaksiyonda flor, hidrojen ile birle\u015ferek hidroflorik asit olu\u015fturur:<\/p>\n \n G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi reaktanlarda iki flor (F) atomunun yan\u0131 s\u0131ra iki hidrojen (H) atomu var ve \u00fcr\u00fcnlerde iki HF molek\u00fcl\u00fcm\u00fcz var. Bu nedenle maddenin korunumu ilkesine uyulur \u00e7\u00fcnk\u00fc reaktanlarda ve \u00fcr\u00fcnlerde ayn\u0131 say\u0131da F ve H atomu bulunur. <\/p>\n Bu b\u00f6l\u00fcmde maddenin korunumu yasas\u0131n\u0131n tarihini inceleyece\u011fiz, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu yasa tek bir bilim adam\u0131 taraf\u0131ndan ortaya at\u0131lmam\u0131\u015f, y\u0131llar i\u00e7inde bir\u00e7ok ki\u015fi taraf\u0131ndan ke\u015ffedilmi\u015ftir.<\/p>\n M.\u00d6. 6. y\u00fczy\u0131lda evrenin ve onun madde gibi bile\u015fenlerinin ne yarat\u0131labilece\u011fine ne de yok edilebilece\u011fine inan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan maddenin korunumu ilkesi diye bir anlay\u0131\u015f mevcuttu. Asl\u0131nda Antik Yunan’da “hi\u00e7bir \u015feyin yoktan var olmad\u0131\u011f\u0131na”, yani daha \u00f6nce var olmayan her maddenin var olabilece\u011fine inan\u0131l\u0131yordu. Ancak yasa bilimsel olarak kan\u0131tlanamad\u0131.<\/p>\n Bu sorun, kimyager Robert Boyle’un yanma reaksiyonlar\u0131n\u0131 inceledi\u011fi ve k\u00fctledeki dengesizlikleri g\u00f6zlemledi\u011fi 17. y\u00fczy\u0131la kadar devam etti. Bilim adam\u0131, \u00e7e\u015fitli oksidasyon reaksiyonlar\u0131ndan elde edilen reaktanlar\u0131 ve \u00fcr\u00fcnleri tartt\u0131, ancak \u00fcr\u00fcnler, reaktanlardan daha a\u011f\u0131rd\u0131. Bu, enerjinin korunumu varsay\u0131m\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011fu anlam\u0131na geliyordu.<\/p>\n Ancak Antoine Lavoisier daha sonra 17. y\u00fczy\u0131lda reaksiyona havan\u0131n da dahil olmas\u0131 nedeniyle malzemelerin k\u00fctle kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Dolay\u0131s\u0131yla, havan\u0131n k\u00fctlesini hesaba katarsak, kimyasal reaksiyondan \u00f6nce ve sonra k\u00fctle ayn\u0131 oldu\u011fundan madde korunur.<\/p>\n Ayn\u0131 y\u00fczy\u0131lda, ancak Lavoisier’den \u00f6nce, maddenin korunumu yasas\u0131n\u0131 ilk ortaya koyan\u0131n Rus Mikhail Lomonosov oldu\u011funu, ancak Boyle’un fikrini \u00e7\u00fcr\u00fcten ve yasay\u0131 pop\u00fclerle\u015ftirenin Lavoisier oldu\u011funu belirtmek gerekir. Bu nedenle bu kurala Lomonossov-Lavoisier yasas\u0131 da denilmektedir. <\/p>\n Makale boyunca do\u011frulayabildi\u011finiz gibi, maddenin korunumu yasas\u0131 esas olarak kimyada reaksiyonlar\u0131 incelemek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. Ancak ba\u015fka bilimsel uygulamalar\u0131 da vard\u0131r.<\/p>\n Ak\u0131\u015fkanlar dinami\u011finde maddenin korunumu yasas\u0131 kullan\u0131l\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc bir cismin k\u00fctlesi zamanla de\u011fi\u015fmezse bu, hacimsel kontrol\u00fcn giri\u015findeki k\u00fctle ak\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015ftaki k\u00fctle ak\u0131\u015f h\u0131z\u0131yla ayn\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir. Yani \u00e7al\u0131\u015fma sisteminde herhangi bir k\u00fctle birikimi s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n \n Maddenin korunumu yasas\u0131n\u0131n enerji \u00fcretimi i\u00e7in \u00e7ok yararl\u0131 bir istisnas\u0131 oldu\u011fu dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. N\u00fckleer reaksiyonlarda, tepkimeye girenler ve \u00fcr\u00fcnler aras\u0131nda k\u00fctle fark\u0131 vard\u0131r ve bu nedenle maddenin korunumu yasas\u0131na uyulmaz. Olumlu taraf\u0131 ise k\u00fctleler aras\u0131ndaki bu dengesizli\u011fin maddeyi enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye hizmet etmesidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bu makalede maddenin korunumu yasas\u0131n\u0131n ne oldu\u011fu ve ne s\u00f6yledi\u011fi anlat\u0131lmaktad\u0131r. Maddenin korunumu yasas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131, yasa \u00f6rneklerini, maddenin korunumu yasas\u0131n\u0131 ilk kimin olu\u015fturdu\u011funu ve ne i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulacaks\u0131n\u0131z. Maddenin korunumu yasas\u0131 nedir? Malzemenin korunumu yasas\u0131, kimyasal reaksiyonun reaktanlar\u0131n\u0131n k\u00fctlesinin, i\u00e7lerinde elde edilen k\u00fctleye e\u015fit oldu\u011funu belirtir. \u00fcr\u00fcnler. Maddenin korunumu yasas\u0131 ayn\u0131 zamanda k\u00fctlenin korunumu yasas\u0131 …<\/p>\n<\/span> Maddenin korunumu yasas\u0131na \u00f6rnekler<\/span><\/h2>\n
<\/span> yanma reaksiyonu<\/span><\/h3>\n
![\"C_3H_8+5O_2](\"https:\/\/physigeek.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-0b043685774baf5d63ce1e1390966134_l3.png\" "\\"Rendered")
<\/p>\n<\/p>\n<\/span> oksidasyon reaksiyonu<\/span><\/h3>\n
![\"4Al+3O_2](\"https:\/\/physigeek.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-96837b9731f3f1efab6f3d6146ea2d2a_l3.png\" "\\"Rendered")
<\/p>\n<\/p>\n<\/span> Hidroflorik asit<\/span><\/h3>\n
![\"F_2+H_2\\](\"https:\/\/physigeek.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-579a41a7b0528e9ffbe413f012dbbcaf_l3.png\" "\\"Rendered")
<\/p>\n<\/p>\n<\/span> Maddenin korunumu yasas\u0131n\u0131 kim buldu?<\/span><\/h2>\n
<\/span> Maddenin korunumu yasas\u0131n\u0131n daha fazla uygulamas\u0131<\/span><\/h2>\n
![\"\\dot{m}_{input}=\\dot{m}_{output}\"](\"https:\/\/physigeek.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-4c43de74e56914bba94e4d8664bef9ae_l3.png\" "\\"Rendered")
<\/p>\n<\/p>\n