{"id":252,"date":"2023-06-23T06:45:04","date_gmt":"2023-06-23T06:45:04","guid":{"rendered":"https:\/\/physigeek.com\/tr\/surtunme\/"},"modified":"2023-06-23T06:45:04","modified_gmt":"2023-06-23T06:45:04","slug":"surtunme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/physigeek.com\/tr\/surtunme\/","title":{"rendered":"S\u00fcrt\u00fcnme"},"content":{"rendered":"

Bu makale fizikte s\u00fcrt\u00fcnmenin ne oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. B\u00f6ylece s\u00fcrt\u00fcnmenin tan\u0131m\u0131n\u0131, farkl\u0131 s\u00fcrt\u00fcnme t\u00fcrlerinin neler oldu\u011funu ve s\u00fcrt\u00fcnme kuvvetinin nas\u0131l hesapland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n

<\/span> S\u00fcrt\u00fcnme nedir?<\/span><\/h2>\n

S\u00fcrt\u00fcnme<\/strong> veya s\u00fcrt\u00fcnme<\/strong> , iki cismin y\u00fczeyleri aras\u0131nda meydana gelen s\u00fcrt\u00fcnmedir. Yani fizikte s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti (veya s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti), iki cismin y\u00fczeyleri aras\u0131ndaki s\u00fcrt\u00fcnmeden dolay\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan ve biri di\u011ferinin \u00fczerinde kayarken ortaya \u00e7\u0131kan kuvvettir.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin s\u00fcrt\u00fcnme, bir kutu d\u00fczg\u00fcn olmayan zeminde s\u00fcr\u00fcklendi\u011finde ortaya \u00e7\u0131kan kar\u015f\u0131 hareket etkisidir.<\/p>\n

S\u00fcrt\u00fcnme, fiziksel temas halindeki iki y\u00fczeyin kusurlar\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. \u00c7\u0131plak g\u00f6zle bir y\u00fczey p\u00fcr\u00fczs\u00fcz g\u00f6r\u00fcnse de, hareketi zorla\u015ft\u0131ran mikroskobik kusurlar her zaman vard\u0131r. Ancak iki y\u00fczey aras\u0131ndaki s\u00fcrt\u00fcnme, y\u00fczeylerin parlat\u0131lmas\u0131 veya ya\u011flay\u0131c\u0131 madde uygulanmas\u0131yla azalt\u0131labilir.<\/p>\n

\u0130ki t\u00fcr s\u00fcrt\u00fcnme vard\u0131r: statik s\u00fcrt\u00fcnme ve dinamik s\u00fcrt\u00fcnme (veya kinetik s\u00fcrt\u00fcnme). Statik s\u00fcrt\u00fcnme, v\u00fccut hareketsizken meydana gelirken, dinamik s\u00fcrt\u00fcnme, v\u00fccut hareket halindeyken meydana gelir.<\/p>\n

<\/span> Statik s\u00fcrt\u00fcnme<\/span><\/h2>\n

Statik s\u00fcrt\u00fcnme<\/strong> , iki cisimden biri di\u011feri \u00fczerinde kaymaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda (ancak her ikisi de hareketsizken) y\u00fczeyleri aras\u0131nda var olan s\u00fcrt\u00fcnmedir.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla statik s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti, bir cismin bir y\u00fczey \u00fczerinde hareketini ba\u015flatmak i\u00e7in uygulanmas\u0131 gereken kuvvettir.<\/p>\n

Genel olarak statik s\u00fcrt\u00fcnme dinamik s\u00fcrt\u00fcnmeden daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bu nedenle bir nesneyi hareket ettirmeye ba\u015flamak, onu hareket etmeye ba\u015flad\u0131ktan sonra hareket ettirmeye devam etmekten daha zordur.<\/p>\n

<\/span> dinamik s\u00fcrt\u00fcnme<\/span><\/h2>\n

Kinetik s\u00fcrt\u00fcnme<\/strong> olarak da adland\u0131r\u0131lan dinamik s\u00fcrt\u00fcnme<\/strong> , iki cisimden biri di\u011ferinin \u00fczerinde kayarken y\u00fczeyleri aras\u0131nda meydana gelen s\u00fcrt\u00fcnmedir.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla dinamik s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti, bir cismin harekete ba\u015flad\u0131ktan sonra hareket etmesini zorla\u015ft\u0131ran kuvvettir.<\/p>\n

Benzer \u015fekilde dinamik s\u00fcrt\u00fcnme, nesnelerin bir y\u00fczey boyunca itildi\u011finde yava\u015flamas\u0131ndan sorumludur. Yani, bir nesneyi bir y\u00fczey boyunca itti\u011finizde, dinamik s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti s\u00f6z konusu nesneye, nesne tamamen durana kadar harekete kar\u015f\u0131 etki eder.<\/p>\n

<\/span> s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti<\/span><\/h2>\n

S\u00fcrt\u00fcnme kuvveti<\/strong> veya s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti<\/strong> , bir cismi ba\u015fka bir cismin y\u00fczeyi boyunca hareket ettirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken olu\u015fan temas kuvvetidir.<\/p>\n

S\u00fcrt\u00fcnme kuvvetinin g\u00f6vdelerin kayma h\u0131z\u0131na ya da temas halindeki y\u00fczeyin boyutuna ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, ancak temas halindeki malzemelere ve bunlar\u0131n biti\u015fine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla s\u00fcrt\u00fcnme kuvvetini hesaplamak i\u00e7in form\u00fcl a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n

\n

\"F_R=\\mu\\cdot<\/p>\n<\/p>\n

Alt\u0131n: <\/p>\n